Category: အင္တာဗ်ဴး


ဧရာဝတီ Saturday, June 05, 2010

ကဗ်ာဆရာ ေစာေဝသည္ ျဖဴးမိတ္ေဆြမ်ား စာၾကည့္အသင္းကုိ ဦးေဆာင္ခ့ဲသူ တဦး ျဖစ္ၿပီး အသင္း၏ စာေပဆုေပးပြဲမ်ား ႏွစ္စဥ္ က်င္းပေရးအတြက္ စီစဥ္ခ့ဲသူ တဦး ျဖစ္သည္။ HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသည့္ မိဘမဲ့ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအတြက္ ကဗ်ာ ႐ြတ္ဆိုပြဲမ်ားကိုလည္း ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕မ်ားတြင္ တားဆီးပိတ္ပင္မႈမ်ား ၾကားမွ စီစဥ္ခဲ့သူ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။

၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ႀကီး ျဖစ္သည့္ Human Rights Watch က ကဗ်ာဆရာ ေစာေ၀ ကုိ Hellman/ Mammett ဆု ခ်ီးျမႇင့္ခ့ဲသည္။

ကဗ်ာဆရာေစာေဝသည္ “အာနာ ႐ူးႀကီး မႉးႀကီး သန္းေရႊ” ဟူသည့္ စကားလုံး မ်ား ပါေသာ ကဗ်ာကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ ရက္ေန႔ထုတ္ အခ်စ္ဂ်ာနယ္၌ ေရးသားခဲ့ ေသာေၾကာင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ က်ခံခဲ့ရၿပီး ေထာင္တြင္း၌ စုစုေပါင္း ၂၈ လခန္႔ ေနခဲ့ရသည္။ ေမလ ၂၆ ရက္ေန႔က ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာေသာ ကဗ်ာ ဆရာ ေစာေဝ၏ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မည့္ အႏုပညာႏွင့္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေၾကာင္းကို ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ေအးခ်မ္းေျမ့က ေမးျမန္း ထားပါသည္။ Continue reading

နအဖစစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊက ယခုႏွစ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္မည္ဟု လြတ္လပ္ေရးေန႔ သ၀ဏ္လႊာတြင္ အတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ အန္အယ္လ္ဒီပါတီအေနျဖင့္ ယခုႏွစ္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ မည္ကဲ့သုိ႔ စဥ္းစားဆုံးျဖတ္မည္ဆိုသည္ကို အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (အန္အယ္လ္ဒီ) ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႔၀င္တဦး ျဖစ္သူ ဦး၀င္းတင္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္။

ေမး။ ။ အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ ေရႊဂုံတိုင္ေၾကညာစာတမ္းပါ အဓိကေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ မရရင္ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုစဥ္းစားမယ္ဆိုတာ သိပါရေစ။
ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ ျဖစ္မလာခင္အေျခအေနေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လုိ လုပ္မယ္ကိုင္မယ္ဆိုတာ ေျပာရဆိုရ နည္းနည္းေတာ့ ခက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေတာ့ အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာရိွတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းပုဂၢိဳလ္မ်ား ညိႇ႐ုံနဲ႔တင္မကဘူး ေအာက္ေျခပိုင္း အေနအထားေတြပါ ရိွလာတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒါက အသစ္ျဖစ္မယ့္သေဘာကိုး။ သာမန္အားျဖင့္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ရပ္တည္ေနတဲ့ အေနအထားက တရား၀င္ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းတရပ္အေနနဲ႔၊ တရား၀င္ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ရပ္တည္ေနတာကိုး။ အဲဒါေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ အေျခအေနသစ္တခု ျဖစ္သြားမယ္၊ အဲဒီအေျခအေနသစ္ကို က်ေနာ္တို႔ ေက်ာ္ျဖတ္ရမယ့္ အေနအထားသစ္ေတြကလည္း ေပၚလာေတာ့မယ္ေပါ့။ အခုဟာက အေျခအေနသစ္ကလည္း မေပၚေသးတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေက်ာ္ျဖတ္ရမယ့္ ပုံသဏၭာန္ဆိုတာ သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ ေျပာရခက္ပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးဆိုတာ ညိႇႏိႈင္းၿပီးမွ ေပၚထြက္လာမယ့္ ကိစၥျဖစ္တာကိုး။
ေမး။ ။ ဆရာေျပာတဲ့ ေပၚေပါက္လာမယ့္အေျခအေနသစ္ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာပါလဲ။
ေျဖ။ ။ ေပၚေပါက္လာမယ့္အေျခအေနကို က်ေနာ္တို႔ မွန္းၾကည့္တဲ့အခါၾကေတာ့ သာမန္အားျဖင့္ အခု ကမာၻကလည္း ေျပာေနတယ္၊ အေမရိကန္အစိုးရတို႔၊ ဂ်ပန္အစိုးရတို႔၊ ကုလသမဂၢတို႔၊ အီးယူတို႔ဆိုတာေတြက ေျပာေနတဲ့အေနအထားက ဘာလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အန္အယ္လ္ဒီတို႔ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းတို႔ဆိုတဲ့ ဗမာျပည္ႏိုင္ငံေရးမွာ အထင္ကရျဖစ္တဲ့ သုိ႔မဟုတ္လည္း အင္အားႀကီးမားတဲ့ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းေတြ မပါဘဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေပးမယ္ဆိုရင္ အားလုံးပါ၀င္ပတ္သက္မႈအေျခအေန (all inclusive) ဟာ ဘယ္လိုမွ ျဖစ္ထြန္းလာမယ့္ အေနအထားမရိွဘူး။ ဘယ္လိုမွလည္း ေပၚေပါက္လာႏိုင္မယ့္ အေနအထားမရိွဘူးဆိုရင္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဆႏၵသေဘာထား၊ တကမာၻလုံးရဲ႕ ဆႏၵသေဘာထား၊ ဒါတင္မက စစ္အစိုးရကိုယ္တုိင္က လက္ခံပါတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားနဲ႔လည္း အကုန္လုံးဆန္႔က်င္ သြားေတာ့မယ္။ ပ်က္ျပားသြားေတာ့မယ္။ ေနာက္တခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပတဲ့အခါမွာလည္း အခုလုပ္ေနတဲ့ပုံသဏၭာန္အရ ပါတီမွတ္ပုံတင္ဥပေဒတို႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒတို႔ဆိုတာ ဘာမွကို ထြက္လာျခင္းမရိွတာ အပါအ၀င္ ေနာက္ပိုင္း ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပတဲ့အခါမွာလည္း ျပည္သူမ်ား ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ၊ မဲေပးမႈ၊ မဲလိမ္မဲခိုးမႈေတြ စတဲ့ကိစၥေတြ ေပၚလာလို႔ရိွရင္ ကမာၻက ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ျမင္သာထင္သာရိွျခင္း၊ အမ်ားယုံၾကည္ စိတ္ခ်ရျခင္း ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကလည္း ဘယ္လိုမွ ေပၚလာမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီအေနအထားႏွစ္ခု မရိွဘူးဆိုရင္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကို ကမာၻကလည္း ဆန္႔က်င္႐ႈတ္ခ် ျပစ္တင္လာမယ္၊ ကမာၻက အသိအမွတ္မျပဳျခင္းအပါအ၀င္ အမ်ားႀကီးတုံ႔ျပန္မႈေတြ ေပၚလာမယ္။
အဲလိုအေျခအေနမ်ဳိးမွာ အားလုံးပါ၀င္မႈကို ပစ္ပယ္ထားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ေဘးေရာက္ေနမယ္။ ေနာက္တခါ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ အေနအထားကလည္း လုံး၀မရိွဘူးဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အနည္းဆုံး ကိုယ္တုိင္မပါ၀င္ေတာင္မွ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကို ပါ၀င္ႏိုင္ေအာင္၊ ပါ၀င္ေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုလို႔ ယူဆရတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုေတာင္မွ က်ေနာ္တို႔ ၀ိုင္း၀န္းပံ့ပိုးႏိုင္တဲ့အေနအထားမ်ဳိး မရိွဘူးဆိုရင္ အန္အယ္လ္ဒီရဲ႕ အေနအထားက လုံး၀ကို ပါတီတခုလုံး ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခံရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကို ေရာက္သြားမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးကို ဆိုက္ေရာက္သြားမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔ရတယ္ေပါ့ဗ်ာ။
အဲလိုအခါမ်ဳိးဆိုရင္ေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီဟာ တနည္းတဖုံအားျဖင့္ေတာ့ လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ စီမံေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ ႐ုန္းကန္မႈေတြ၊ သေဘာထားေဖာ္ထုတ္မႈေတြဟာ ဒီေန႔လိုကာလမ်ဳိးနဲ႔ေတာ့ အမ်ားႀကီးကြဲလြဲသြားမယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕အေနအထားေတြဟာ ပိုၿပီးေတာ့ တင္းမာတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး သို႔မဟုတ္လည္း ပိုၿပီးေတာ့ ျပတ္သားတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကို ေရာက္လာမယ္လို႔ အဲေလာက္ေတာ့ ေျပာလို႔ရမယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ အန္အယ္လ္ဒီဟာ တရား၀င္ပါတီေတာ့ ျဖစ္ေနမယ္လို႔ မွန္းဆတယ္။ တရား၀င္ပါတီတခုဟာ ပါတီတခုလုံးကို ေထာင္က်တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေရာက္လာမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕တုံ႔ျပန္မႈေတြဟာ ပိုၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္တင္းမာလာမယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ အဲလိုယူဆပါတယ္။
ေမး။ ။ ဒါဆို အခုျပဳလုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ေျပလည္ေစမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမဟုတ္ဘူးလို႔ ဆရာ ဆိုလိုခ်င္တာပါလား။
ေျဖ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ မယူဆတဲ့အေၾကာင္းကလည္း ခုဏေျပာသလိုေပါ့။ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒအရ က်င္းပမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲ။ တခါ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲက ေပၚေပါက္လာမယ့္ ရလဒ္ေတြျဖစ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္တုိ႔၊ အစိုးရအဖြဲ႔တို႔ဆုိတာလည္း ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ယႏၲရားေတြျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က သတ္မွတ္တယ္။
ဒီအေျခခံဥပေဒဟာ လက္ရိွရိွေနတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ အာဏာရွင္ပုံစံနဲ႔ အုပ္စိုးျခင္းေပါ့ဗ်ာ။ ျပည္သူကို ဖိႏွိပ္ျခင္းတို႔ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ျခင္းတုိ႔ ႏိုင္ထက္စီးနင္းျပဳျခင္းတို႔၊ ေနာက္ တုိင္းျပည္မွာ ဆင္းရဲမြဲေတ ငတ္ျပတ္မႈေတြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕စစ္အာဏာ တည္ၿမဲေရးကိုသာ လုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ သက္ဆုိးရွည္ေစမယ့္ အေျခခံဥပေဒျဖစ္တယ္။ ဒီအေျခခံဥပေဒကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က လက္မခံႏိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခခံဥပေဒနဲ႔က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကိုလည္း ဒီအေျခခံဥပေဒကိုသာ မျပင္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ လက္မခံႏိုင္ဘူးလို႔ ေျပာေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ေမး။ ။ ဒီ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲစည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ႏိုင္မယ့္ အလားအလာေရာ ဆရာျမင္ပါသလား။
ေျဖ။ ။ ဒီလိုရိွပါတယ္။ ျပင္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးက ႏွစ္မ်ဳိးရိွတယ္။ စစ္အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ ဒါဟာ အမ်ားျပည္သူကလည္း လက္မခံဘူး၊ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြကလည္း လက္မခံဘူး၊ ကမာၻကလည္း လက္မခံတဲ့သေဘာေတြ ျပလာၿပီဆိုရင္ သူတုိ႔က လိုအပ္တဲ့အေနအထားမ်ဳိးကို ျပင္မယ္ဆိုလို႔ရိွရင္ သူတုိ႔ျပင္ႏုိင္တာေပါ့။ သူတုိ႔က စစ္အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းပဲ၊ ေနာက္ျပည္သူမ်ားက ဆႏၵေပးထားတယ္ဆိုတာကလည္း ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ သူတို႔ရဲ႕ဖန္တီးလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ျပင္မယ္ဆိုလည္း ျပင္လို႔ရတာေပါ့။ သုိ႔ေသာ္ အေကာင္းဆုံးပုံသဏၭာန္ကေတာ့ အဲဒီအေျခခံဥပေဒကို လိုအပ္သလို ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္ေအာင္ အမ်ားျပည္သူဆႏၵနဲ႔လည္း ကိုက္ညီေအာင္၊ သုိ႔မဟုတ္လည္း အေျခအေနနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ေပါ့ဗ်ာ။ သူတုိ႔အဆိုအရေတာ့ အမ်ားျပည္သူက (၉၂) ရာခိုင္ႏႈန္း ဆႏၵမဲေပးထားတယ္ဆိုေတာ့ အမ်ားျပည္သူဆႏၵနဲ႔ ကိုက္ညီၿပီးသားျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔ကေတာ့ ေျပာေတာ့မွာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို အမ်ားျပည္သူဆႏၵနဲ႔ ကိုက္ညီတယ္ဆိုေသာ္လည္း အဲဒါက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ၂၀၀၈ အႀကိဳကာလေတြက ကိုက္ညီျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရိွ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေျခအေနေတြအရ သိပ္မေကာင္းဘူးဆိုရင္ သူတုိ႔ျပင္ဖို႔လမ္းက ဘာလဲဆိုေတာ့ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲ စားပြဲေပၚမွာ ႏွစ္ဘက္စလုံးကေန အဆုံးအျဖတ္ေပးႏိုင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား သို႔မဟုတ္ ဒိုင္ယာေလာ့စားပြဲေပၚမွာ ဒီကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစားလို႔ရပါတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕အဆုံးအျဖတ္ေပးႏိုင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မ်ားကေနၿပီးေတာ့ ဆုံးျဖတ္လိုက္ရင္ အဲဒီအစည္းအေ၀းလိုေနရာမ်ဳိးကေန စီးဆင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသေဘာထားဟာ အကုန္လုံးကို ေျပာင္းလဲလို႔ရပါတယ္။ ဥပမာ ပင္လုံေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲကေန စီးဆင္းလာတဲ့ အာဏာသေဘာဟာ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႔စည္းေရးလိုဟာမ်ဳိးကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တိုင္းျပည္မွာ အဆုံးအျဖတ္ေပးႏုိင္တဲ့ ထိပ္သီးပုဂၢိဳလ္မ်ား ေဆြးေႏြးၾကမယ္ဆိုရင္ အဲဒီက စီးဆင္းလာတဲ့အာဏာ၊ သေဘာထားဟာ အကုန္လုံးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလို႔ ရပါတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယူဆတယ္။
ေမး။ ။ ဘယ္လုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလို႔ ရမွာလဲဆိုတာ သိပါရေစ။
ေျဖ။ ။ အခုေရြးေကာက္ပြဲက ဒီအေျခခံဥပေဒအတိုင္းသြားမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအေျဖမဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာ ေတြကို ရွင္းလည္းရွင္းႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ဒီေန႔ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလမွာ ရွင္းခ်င္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလမွာ ရွင္းခ်င္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလမွာ ရွင္းခ်င္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲလိုသေဘာထားမ်ဳိး က်ေနာ္တို႔မွာ ရိွတယ္ဆိုရင္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေဆြးေႏြးပြဲကေနၿပီး ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒထဲကေနၿပီး ျပင္ဖို႔လိုအပ္တဲ့အခ်က္ မ်ားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီက ေပၚထြက္လာမယ့္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ သေဘာထား အာဏာမ်ားဟာ ဒီအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခခံဥပေဒကိုသာ ျပင္လိုက္ရင္ ျပႆနာေပါင္းစုံ ရွင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပႆနာေပါင္းစုံဆိုတာ တိုင္းရင္းသားေတြမွာရိွတဲ့ သေဘာထားေတြကို ေျပာင္းလဲသြားေစႏိုင္မယ္၊ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ စစ္အစိုးရဆက္ဆံေရးဟာလည္း ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္တယ္။ အလားတူပဲ အန္အယ္လ္ဒီလို ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ အစိုးရဆက္ဆံေရးျဖစ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ေရးဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ေျပာင္းလဲသြားေစႏိုင္မယ္။ အလားတူပဲ ကမာၻနဲ႔ဆက္ဆံေရးပါ ေျပာင္းလဲသြားမယ္လို႔ က်ေနာ္က ယူဆတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္က ဒီေန႔ကာလဟာ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေျဖမဟုတ္ပါဘူး၊ အေျဖဟာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲသာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေျပာေနတာပါ။ က်ေနာ္တို႔အဖို႔ကေတာ့ သို႔မဟုတ္လည္း က်ေနာ္တို႔နဲ႔အတူ လက္တြဲၿပီးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအဖို႔၊ က်ေနာ္တို႔ကို ေထာက္ခံအားေပးေနတဲ့ ကမာၻနဲ႔တကြ ကုလသမဂၢတို႔အဖို႔ကေတာ့ ဒီေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္လိုက္ရင္ အေကာင္းဆုံးအေျခအေနမ်ား ေပၚထြန္းလာဖို႔အတြက္ အလားအလာေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္လို႔ က်ေနာ္က အဲလိုပဲ ယူဆတယ္။
ေမး။ ။ အမ်ဳိးသားစည္းလုံးညီၫြတ္ေရး ကိစၥေရာ ေျပလည္ႏိုင္ပါ့မလားဆရာ။
ေျဖ။ ။ ေျပလည္ႏုိင္တာေပါ့ခင္ဗ်ာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲဟာ ႏိုင္ငံေရးအားျဖင့္ အဓိကက်တယ္လို႔ တဖက္က ေျပာေနေပမယ့္လို႔ တုိင္းျပည္ႀကီးတခုလုံး သုိ႔မဟုတ္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးတခုလုံးရဲ႕ အနာဂတ္အေနနဲ႔ဆိုရင္လည္း အမ်ဳိးသားျပည္လည္သင့္ျမတ္ေရးလို႔ က်ေနာ္တို႔ေျပာေနတာကေနတဆင့္ အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးဆိုတာ ေပၚထြက္လာႏိုင္တဲ့ အေနအထားရိွပါတယ္။ ဒီေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲကသာလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အေျဖမေပၚထြက္လာေသာ္ျငားလည္း အေျခခံသေဘာထားေတြ ေပၚလို႔ရိွရင္ က်ေနာ္တို႔ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းသြားဖုိ႔ပဲ ရိွပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊတို႔ ေတြ႔လိုက္ရင္ အဲဒီကေနခ်မွတ္တဲ့ သေဘာထားေတြအေပၚ ဆက္လက္ၿပီး အဆင့္ဆင့္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပသြားျခင္းအားျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကိစၥကေန အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးကိစၥအထိ အက်ဳိးဆက္မ်ား ဆက္တိုက္ေပၚသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကေန အစြန္းတဖက္မွာ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ကိစၥေတြရိွသလို ေနာက္အစြန္းတဖက္မွာလည္း အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးအထိ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ရိွတဲ့အတြက္ ဒီလိုက်င္းပျခင္းဟာ ဒီေန႔ကာလတိုင္းျပည္ရဲ႕ ထြက္ေပါက္ အေျဖပဲျဖစ္ပါတယ္။
ေမး။ ။ တကယ္လို႔ အန္အယ္လ္ဒီဟာ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဟာ အတိတ္မွာက်န္ခဲ့မယ္လို႔ ေျပာဆုိသံေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာဘယ္လို ေျပာခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲလိုဟာမ်ဳိးကို က်ေနာ္တို႔က ေခါင္းလွ်ိဳၿပီးေတာ့၀င္သြားရင္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အတိတ္မွာ က်န္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးထက္ အျဖစ္မွန္က ဘာလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဟာ ျပည္သူလူထုကေန အပ္ႏွင္းထားတဲ့ မန္းဒိတ္ကို အစိုးရကိုယ္တိုင္ ကလည္း မဖ်က္ေသးဘူးဗ်။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေန ဒါကို တရားမ၀င္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာဆိုျခင္းမရိွဘဲနဲ႔ စစ္အစိုးရ လုပ္ေနတဲ့ပုံသဏၭာန္ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲတခုကို ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲတခုနဲ႔ ေက်ာ္လႊားဖို႔လုပ္ေနတာ။ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔ လက္မခံႏိုင္ဘူး။ က်ေနာ္ကေတာ့ အတိတ္မွာက်န္ခဲ့တယ္လို႔ မေျပာခ်င္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲအသစ္ကို ၀င္လိုက္တယ္ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေဟာင္းတုန္းက အေကာင္အထည္လည္း ရလဒ္တစုံတရာမေပၚခဲ့ဘူး၊ ျပည္သူလူထုက အပ္ႏွင္းတဲ့အာဏာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က ဘာမွအေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးႏိုင္ျခင္း မရိွဘူး၊ ေနာက္တခါ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ ရလဒ္ႀကီးတခုလုံးကိုလည္း တာ၀န္ရိွတဲ့ စစ္အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ ဖ်က္သိမ္းျခင္းတို႔ ဘာတို႔လည္း ေၾကညာျခင္းမရိွဘဲနဲ႔ ဒီတိုင္းခ်န္ခဲ့လို႔မရဘူး။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕သေဘာထားက ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို တနည္းနည္းနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳမယ္ဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာတဲ့စကားဗ်။ တနည္းနည္းနဲ႔ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ အနိမ့္ဆုံးပုံစံနဲ႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အျမင့္ဆုံးပုံသဏၭာန္နဲ႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
အျမင့္ဆုံးပုံသဏၭာန္ဆိုတာက အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးဖို႔ေပါ့။ အနိမ့္ဆုံး ပုံသဏၭာန္ဆိုတာကလည္း ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးပြဲကေန သေဘာတူညီခ်က္ရရင္ အဲဒါေတြကို အေျခခံၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ေခၚလိုက္။ တေန႔တည္းပဲေခၚေခၚ ဒီလႊတ္ေတာ္ကေန သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို အတည္ျပဳလိုက္ၿပီဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးနဲ႔ ၿပီးရင္ ဒီလႊတ္ေတာ္ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္ေရြးေကာက္ပြဲ အသစ္ လုပ္မယ္ဆိုတာမ်ဳိးပါ။ အဲလိုလုပ္လို႔ရပါတယ္။ ဒါက က်ေနာ္ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အေတြးအေခၚပါ။ တနည္းနည္းနဲ႔ဆိုတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္စကားဟာ အနိမ့္ဆုံးလည္းလုပ္လို႔ရပါတယ္။ အျမင့္ဆုံးလည္းလုပ္လို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လို႔ ဒီလိုတနည္းနည္းနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကေတာ့ လုပ္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ အဲလိုလုပ္တာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲတခုကို ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲတခုနဲ႔ နင္းႀကိတ္ေခ်သလိုလုပ္ရင္ေတာ့ ဒါေတြဟာ သမိုင္းမွာလည္း မလွမပျဖစ္မယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး အျငင္းပြားစရာေတြကလည္း ရိွမယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကိုပဲ ဆုပ္ကိုင္ၿပီးထားၿပီးေတာ့ ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေက်ာခုိင္းတဲ့ပုံသဏၭာန္မ်ဳိးလုပ္ရင္လည္း ဗမာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြဟာ ရွင္းစရာ ေျပလည္စရာ ဘာမွ ရိွမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္က ယူဆပါတယ္။
ေခတ္ျပိဳင္မွတဆင့္

ယေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ လူအခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနမ်ား၊ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနရမႈမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း လူအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈမ်ားကုိ ကူညီေျဖရွင္းေပးေနသည့္ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ေရွ႕ေနႀကီး ဦးေအးျမင့္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္။ (ဦးေအးျမင့္သည္ အိုင္အယ္လ္အို႐ုံးသို႔ ဆက္သြယ္ခဲ့သည့္အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးခံရကာ ေသဒဏ္အျပစ္ေပးျခင္း ခံခဲ့ရဖူးသူျဖစ္သည္) 
ေမး။  ။ အန္ကယ္အေနနဲ႔ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ကို ဘာေၾကာင့္ တည္ေထာင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာပါလဲ။
ေျဖ။  ။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ ေထာက္လွမ္းေရးေဟာင္းေတြရဲ႕ အၿငိဳးေတြေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ပုန္ကန္မႈ ၁၂/၂၁ နဲ႔ အစြဲခံရၿပီး ေသဒဏ္က်ခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ အုိင္အယ္လ္အုိကပဲ လုိက္ကယ္တဲ့အတြက္ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ မွာ ျပန္လြတ္လာတယ္။ ျပန္လြတ္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒါက္တာစုိးျမင့္သန္းတုိ႔၊ ဦးခင္ေဇာ္တုိ႔လုိ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ စကားေျပာ ျဖစ္ၾကရင္း ေအးလြင္တုိ႔ အဖြဲ႔အေၾကာင္းကုိ ေရာက္သြားၾကတယ္။ ေအးလြင္တုိ႔အဖြဲ႔က အစုိးရ တရား၀င္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရေနတာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ သူတုိ႔ေတာင္မွ အစုိးရ ခြင့္ျပဳေသးရင္ ငါတုိ႔ေရွ႕ေနေတြ ဘာလုိ႔ မလုပ္ရဲရမွာလဲဆုိၿပီး လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ကုိ ဖြဲ႔မယ္ကြာဆုိၿပီး ႐ုတ္တရက္ ထဖြဲ႔လုိက္တာ။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၆) ရက္ေန႔မွာ စဖြဲ႔ခဲ့ၾကတာပါ။ စေထာင္တဲ့ အခ်ိန္ကတည္းက ဆုံးျဖတ္ထားၾကတာက အစုိးရေကာင္းတရပ္ေပၚထြက္ေရး တြန္းအားေပးၾကမယ္။ ဥပေဒနဲ႔ ရာထူးနဲ႔ ေအာက္ေျခလူတန္းစားကုိ ႏွိပ္စက္မယ္ဆုိရင္ ကုိယ့္စရိတ္နဲ႔ကုိယ္ အႏွိပ္စက္ခံမ်ားဘက္က ရပ္တည္ၿပီး လုိက္လံကူညီေဆာင္ရြက္ေပးၾကမယ္ဆုိၿပီး ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ေမး။  ။ အဲလုိ စတင္ဖြဲ႔စည္းခ်ိန္ကစၿပီး အခုခ်ိန္ထိေပါ့ေလ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတဲ့အနက္ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ အေတြ႔မ်ားတာက ဘယ္လုိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြပါလဲ။
ေျဖ။  ။ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈ အမ်ဳိးအစားက စုံပါတယ္။ အန္ကယ္လ္တုိ႔ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ အမ်ားဆုံးေတြ႔ႀကဳံတာက ပညာမဲ့ၿပီး ေအာက္ေျခလူတန္းစားျဖစ္တဲ့ ေတာင္သူလယ္သမား၊ အလုပ္သမားေတြ ရယကဥကၠ႒ေတြရဲ႕ အဓမၼလုပ္အားေပးခုိင္းခံရတာေတြ၊ ဘာေၾကးညာေၾကးဆုိၿပီး ေငြေကာက္ခံတာေတြ၊ လယ္ေျမအသိမ္းခံရတာ စတဲ့အျဖစ္ေတြပါပဲ။
ေမး။  ။ အခုလုိ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြကို လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုအကာအကြယ္ ေပးပါသလဲ။ တျခားဘယ္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနပါသလဲ။
ေျဖ။  ။ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔ အားထားေနတာက ျပည္ပသတင္းမီဒီယာေတြရယ္၊ ျပည္တြင္းမွာဆုိ အုိင္အယ္လ္အုိပါ။ အဲဒီႏွစ္ခုနဲ႔ လုိအပ္သလုိ တြဲဖက္ေဆာင္ရြက္ေနရတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြ၊ မတရားျပဳက်င့္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြကို အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြဆီ တုိင္တဲ့အခါမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ႀကဳိးနီစနစ္ ရွိေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ အခက္အခဲရွိပါတယ္။ ဒီလုိအခါမ်ဳိးမွာ အုိင္အယ္လ္အုိကုိ တင္ျပလုိက္ရင္ အုိင္အယ္လ္အုိဟာ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးအဆင့္ထိ တုိက္႐ုိက္ေဆြးေႏြးႏုိင္တာေၾကာင့္ အစုိးရအဖြဲ႔ကုိ အသိျမန္ေစတယ္။ ေနာက္တခ်က္က သတင္းမီဒီယာေတြက တဆင့္သြားရင္လည္း အစုိးရအဖြဲ႔ကုိ သတင္းအရျမန္ေစတယ္။ အစုိးရက မေက်နပ္မႈေတြရွိပါက တုိင္ၾကားႏုိင္ပါသည္ဆုိၿပီး ၀န္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ဖုန္းနံပါတ္ေတြနဲ႔တကြ ေၾကညာထားတဲ့အတြက္ ပထမဆုံးအားျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးေတြကုိ တုိင္တယ္။ အဲဒီလုိတုိင္တာကုိမွ ေအာက္လူေတြက ဖုံးကြယ္ထားလုိ႔ပဲျဖစ္ေစ ဘာမွလုပ္မေပးဘူးဆုိရင္ သတင္းဌာနကုိ ေျပာတယ္။ အုိင္အယ္လ္အုိကုိေတာ့ သူအဓိကလုပ္ေပးႏုိင္တဲ့ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈနဲ႔ အဓမၼလုပ္အားေပးခုိင္းေစမႈေတြကုိပဲ တုိင္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈတုိင္းကုိ အုိင္အယ္လ္အုိက မလုပ္ေပးႏုိင္ပါဘူး။ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ဆုံး႐ႈံးေနတာကုိေတာင္မွ မလုပ္ေပးႏုိင္ေသးတာ ေတြရွိတယ္။ အုိင္အယ္လ္အုိက နအဖအစုိးရကုိ ေအာက္က်ေနာက္က်ခံ ဆက္ဆံေနရသလုိျဖစ္တယ္။ ဒီအျပည့္အ၀ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးရွိတဲ့ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈနဲ႔ လုပ္အားေပးခုိင္းေစမႈမွာေတာင္ အစုိးရရဲ႕ အာခံမႈကုိ ရင္ဆုိင္ေနရတာပဲ။
ေမး။  ။ အုိင္အယ္လ္အုိရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈေၾကာင့္ ေအာင္လံၿမိဳ႕နယ္ထဲက လယ္သမားေတြ အသိမ္းခံထားရတဲ့ လယ္ယာေျမေတြ ျပန္ရခဲ့ေပမယ့္ အုိင္အယ္လ္အုိကုိ တုိင္ၾကားသူ ေရွ႕ေနကုိဖုိးျဖဴနဲ႔ လယ္သမားတခ်ဳိ႕ အဖမ္းခံေနရတဲ့ အေပၚမွာေရာ ဆရာ့အျမင္က ဘယ္လုိရွိပါသလဲ။
ေျဖ။  ။ အုိင္အယ္လ္အုိက အဓိကေျဖရွင္းေပးေနတာက ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလုိပဲ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈနဲ႔ လုပ္အားေပးခုိင္းေစခံရမႈေတြပါ။ ဒီကိစၥေတြအတြက္ တုိင္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ တုိင္ၾကားသူကုိ လုံး၀ အေရးယူမခံရေအာင္ အုိင္အယ္လ္အုိက ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ အုိင္အယ္လ္အုိကလည္း သူ၀င္လုိ႔ရသေလာက္ ၀င္ပါတယ္။ သူနဲ႔ဆက္သြယ္တဲ့သူကုိ မဖမ္းဖုိ႔ ၀င္ေတာင္းပန္ေပးတာပဲ ရွိတယ္။ တဘက္က ခင္မ်ားနဲ႔မဆုိင္ဘူး ဘာလုပ္ခ်င္လဲေမးရင္ အုိင္အယ္လ္အုိအေနနဲ႔ကလည္း ဘာမွမလုပ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနပါေသးတယ္။
ေမး။  ။ အုိင္အယ္လ္အုိရဲ႕ လုပ္ပုိင္ခြင့္အတြင္းမွာရွိေနတဲ့ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရွိေနဆဲဆုိေတာ့ နအဖစစ္အစုိးရအေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ပဲ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈ ပေပ်ာက္လုိတယ္ဆုိရင္ ဘာေတြေဆာင္ရြက္ ေပးသင့္တယ္လုိ႔ ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ။  ။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ တပ္မေတာ္အက္ဥပေဒ (၆၅) အတုိင္း အသက္ (၁၈) ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသူသည္ မိဘအုပ္ထိန္းသူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ၀င္ေရာက္ရမည္ဆုိုတဲ့ ဥပေဒအတုိင္း သြားရင္ၿပီးတယ္။ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္း ေရာင္း၀ယ္မႈေတြ လုပ္ေနတဲ့ စစ္တပ္က အရာရွိေတြ၊ တပ္သားေတြကုိ လူသိရွင္ၾကား အျပစ္ေပးဖုိ႔လုိတယ္။
ေမး။  ။ လူတဦးကေန အျခားလူတဦးအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္တာ၊ အဖြဲ႔အစည္းတခုကေန လူတဦး ဒါမွမဟုတ္ အျခားအဖြဲ႔အစည္းတခုအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္တာ၊ ေနာက္ အာဏာပုိင္ေတြကုိယ္တုိင္က လူထုအေပၚ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္တာဆုိၿပီး အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတဲ့အနက္ လမ္းျပၾကယ္အမ်ားဆုံးေတြ႔ႀကဳံရတာ ဘယ္လုိပုံစံမ်ဳိးပါလဲ။
ေျဖ။  ။ အထူးသျဖင့္ ေအာက္ေျခ အာဏာပုိင္ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ေျဖရွင္းေပးရတယ္။ ေနာက္တခုက အခ်င္းခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တာလုိ႔ ေျပာရမွာေပါ့၊ အဲဒါေတြကုိ အကူအညီေပးေနရတယ္။
ေမး။  ။  အခ်င္းခ်င္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တယ္ဆုိတာ ဘာကုိဆုိလုိတာပါလဲ။
ေျဖ။  ။ အခ်င္းခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တယ္ဆုိတာ ၀န္ထမ္းေလာကကုိ ေျပာတာပါ။ တဌာနတည္း တေနရာတည္းမွာ တာ၀န္က်ေနၾကတာခ်င္းအတူတူ တခ်ဳိ႕၀န္ထမ္းက ေရသာခုိလုပ္ေနၿပီး တခ်ဳိ႕က တကယ္လုပ္ေနရတာေတြရွိတယ္။ အဲဒါမ်ဳိးေတြကိုလည္း ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းအမွန္နဲ႔ ေနရာရမႈေတြ မလြဲေစရေအာင္ လမ္းျပၾကယ္က သိရင္ အထက္လူႀကီးဆီကုိ တုိင္ေပးပါတယ္။
ေမး။  ။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က စဖြဲ႔ခဲ့တဲ့ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔မွာ အခု အဖြဲ႔၀င္အင္အား ဘယ္ေလာက္ရွိေနပါၿပီလဲ။
ေျဖ။  ။ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔၀င္အင္အား ေျပာပါဆုိရင္ အန္ကယ္တုိ႔က ပဲခူးကုိလာၿပီး အကူအညီေတာင္းဖူးသူကတဆင့္ ဆင့္ကဲဆင့္ကဲသြားတယ္။ အန္ကယ္တုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးတာကုိ သေဘာက်သြားၿပီး သူ႔ဟာသူ လမ္းျပၾကယ္လုပ္ပါရေစဆုိၿပီး ၀င္လာရင္၊ လူထုကုိ မတရားလုပ္ေနတာေတြ႔ရင္ ငါတုိ႔ဆီကုိ အေၾကာင္းၾကားေပးပါလုိ႔ပဲ မွာတယ္။ ဘာလက္မွတ္ေတြမွ ထုိးစရာမလုိဘူး။ ဒုကၡေရာက္ေနတာကုိ ကူညီေျဖရွင္းေပးလုိက္လုိ႔ တဘက္လူက ေစတနာနဲ႔ေပးတာ ေကၽြးတာရွိရင္ စားပါ။ ဒုကၡေရာက္ေနသူဆီကေတာ့ ေငြမေတာင္းပါနဲ႔ ဒါပဲေျပာတယ္။ အဲဒီနည္းနဲ႔ပဲ ေဆာင္ရြက္လုိက္တာ အခုေနာက္ပုိင္း ရဲစခန္းကအစ သူတုိ႔ ရွင္းလုိ႔မရတဲ့ကိစၥေတြဆုိ ဦးေအးျမင့္ဆီသြားပါဆုိၿပီး ၫႊန္လာၾကတယ္။ ဆုိေတာ့ တႏုိင္ငံလုံးမွာ လမ္းျပၾကယ္အဖြဲ႔၀င္ေတြ ရွိေနပါတယ္လုိ႔ပဲ ေျပာရမယ္။
ေမး။  ။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ လမ္းျပၾကယ္ဖြဲ႔စည္းစဥ္ကထက္ အခုခ်ိန္မွာ တုိးတက္မႈေတြ ရလာၿပီလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အရင္အေျခအေနတုိင္းပဲ ရွိေနသလား။ အရင္ထက္ပဲ ပုိဆုိး၀ါးေနသလား။ ဆရာဘယ္လုိ ျမင္မိပါသလဲ။
ေျဖ။  ။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြက ပုိမ်ားလာတာ။ လက္ရွိအစုိးရကလည္း သူတတ္သလုိေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္တာပဲ။ ပထမဆုံးေျပာထားခ်င္တာက အန္ကယ္တုိ႔က ၾကားလူ။ အမတ္၀င္ အေရြးခံမယ့္သူေတြ မဟုတ္ဘူး။ ၾကားက ေထာက္ျပေပးမယ့္အဖြဲ႔ပဲ။ ေကာင္းတာလုပ္ရင္ ႀကံ့ဖြံ႔လည္း ပခုံးနဲ႔ ထမ္းတင္မယ္။ မေကာင္းတာလုပ္ရင္ ဖေနာင့္နဲ႔ေပါက္မယ္။ အစကတည္းက ဒီလုိရည္ရြယ္ထားတာေလ။ ဆုိေတာ့ ေစာေစာက စကားကုိ ျပန္ေကာက္ရရင္ အစုိးရက သူ႔၀န္ထမ္းေတြကို အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳၿပီး ေျမႇာက္စားထားတဲ့အတြက္ သရဲက ဘီလူးျဖစ္လာတယ္။ အစုိးရက သူတုိ႔လုိခ်င္တဲ့ အခ်က္ေအာင္ျမင္ရင္ ၀န္ထမ္းက ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ပဲ ရေအာင္လုပ္ေပးလုပ္ေပး ဒီ၀န္ထမ္းကုိ အခြင့္အေရးေပးတယ္။ ဒါ့အျပင္ အခုလုိ စပ္ကူးမတ္ကူးကာလမွာ နအဖအစုိးရ ၀န္ထမ္းတခ်ဳိ႕ဟာ ဂ်ပန္စစ္ေျပးခါနီး ပစၥည္းေတြ ရသေလာက္ သိမ္းေနတဲ့ပုံစံမ်ဳိးေတြ လုပ္ေနၾကတဲ့အတြက္ တုိင္းျပည္မွာ အရမ္းပ်က္စီးေနပါတယ္။ ဒီလို အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးမေျပာနဲ႔ ေတာေတြမွာဆုိ တိရစာၦန္အခြင့္အေရးေတာင္ ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတယ္လုိ႔ ေျပာရမယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ လူစားဖုိ႔ေတာင္အႏုိင္ႏုိင္ ႐ုန္းကန္ေနၾကရေတာ့ ေခြးစာေၾကာင္စာဆုိတာေတာင္ ခပ္ခက္ခက္ျဖစ္ေနၿပီကိုး။
ေခတ္ျပိဳင္မွတဆင့္

ယေန႔သည္ ကမၻာ့  HIV/AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္အတြင္း အဆုိပါေဝဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ ဒုကၡ၊ မျဖဴျဖဴသင္း ကိုယ္တုိင္ ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ ေအးခ်မ္းေျမ့က ေမးျမန္းထားပါသည္။

မျဖဴျဖဴသင္းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ ဝန္းက်င္မွစတင္၍ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ပညာေပးေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ဦးေဆာင္ လုပ္ကုိင္ေနသူတဦး ျဖစ္သည္။

ေမး။     ။ ဒီႏွစ္ ကမၻာ့ HIV/AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ HIV ေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္း က်ဆင္းတယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မျဖဴျဖဴသင္း ဘယ္လို ထင္ပါသလဲ။

ေျဖ။     ။ ျဖစ္ႏႈန္းက်တယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာေပမယ့္ ဒီမွာက တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အသီးသီးမွာ ေသဆံုးတဲ့ သူေတြေကာ၊ ဒီေရာဂါကို သိပ္ၿပီးမသိေသးတဲ့သူေတြေကာ၊ ေရာဂါကိုသိၿပီး ေဆးဝါးကုသ ခံခ်င္တဲ့ သူေတြေကာ ရပ္တံ့သြားတယ္ လို႔မရွိဘူး။ က်မတို႔ စ လုပ္တဲ့ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ေလာက္ကထက္စာရင္ ပိုပိုၿပီးေတာင္ မ်ားလာတယ္လို႔ ထင္ရတယ္။ က်မ ဒီကိစၥကို ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဆရာဝန္ တဦးနဲ႔ ေျပာျဖစ္တယ္။ သူက ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္းေတြ က်သြားတယ္ဆိုတာ၊ ေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့သူေတြ ေသသြားလို႔ သာ က်သြားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္လို႔ ေျပာတယ္။

ေနာက္တခါ ပညာေပးမႈ အပိုင္းကလည္း တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အသီးသီးက ၿမိဳ႕ခံေတြနဲ႔ ပညာေပးေနလို႔သာေလ၊ သီးသန္႔သြားေပးဖို႔ဆိုရင္ မလြယ္ ဘူး။ NGO ေတြအေနနဲ႔လည္း အဲဒီလို သြားမယ္ဆိုရင္ အဆင့္ဆင့္စာတင္ရတာနဲ႔ ခရီးမေရာက္ဘူး။ တရားဝင္လုပ္ေနတဲ့ NGO ေတြ၊ PSI လိုဟာမ်ိဳး ေတြလည္း အစိုးရက ခြင့္ျပဳမွ သြားလို႔ရတယ္။

အရင္က ARV ေဆးမရွိေတာ့ လူနာေတြကို ေဆြးေႏြးႏွစ္သိမ့္ရံုပဲ လုပ္ရင္း ေသဆံုးသြားၾကတာ မ်ားတယ္။ အခုေတာ့ ARV ေဆးရွိလာေတာ့ ေသဆံုးႏႈန္းကေတာ့ နည္းသြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ အေျခအေနနဲ႔ လံုေလာက္မႈကေတာ့ မရွိေသးတာ အမွန္ပဲ။ အခုလက္ရွိကို ေရာဂါအေၾကာင္း မသိေသးတာေတြ၊ ေဆးကုသလို႔ ရတယ္ဆိုတာကို မသိေသးတာေတြ ျမန္မာျပည္ အႏွံ႔အျပား ရွိေနတုန္းပဲ။ က်မတို႔ေတာင္ တုိင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အသီးသီးက ကိုယ့္အဖြဲ႕ေတြ အကုန္လံုးကို ပညာေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ လုုပ္ထားလို႔ ဒီကုိ လူနာေတြ ေရာက္လာၾကတာပါ။

ေမး။     ။ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အသီးသီးကို ပညာေပးဖို႔ လိုတယ္ဆိုေတာ့၊ အခုလက္ရွိအစိုးရက ရုပ္ျမင္သံၾကားတုိ႔ … လမ္းေထာင့္ေတြမွာ ေဘလ္ဘုတ္ေတြ၊ ပိုစတာေတြ ေထာင္တာတို႔နဲ႔ ပညာေပးတာကေကာ ထိေရာက္တယ္ ထင္လား။

ေျဖ။     ။ ထိေရာက္လား မထိေရာက္လားဆိုတာထက္ အစပိုင္း ၂၀၀၂ တုန္းကဆိုရင္ သူတို႔ လမ္းဆံု၊ လမ္းခြမွာ ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိ ဆိုတာမ်ိဳးတင္တာ ေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီတုန္းကဆို လူနာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက ဒီဆိုင္းဘုတ္ေတြ ေတြ႕တာနဲ႔တင္ စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး ေသသြားတာမ်ိဳးရွိတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ ေလာက္ကဆိုေတာ့ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းလည္း သိပ္မသိေသးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေၾကာက္လန္႔ေန တုန္းပဲေလ။ တခ်ိဳ႕ဆို ဒီဆုိင္းဘုတ္ေတြဖတ္ၿပီး အိမ္ထဲမွာပဲ အေသခံလိုက္တဲ့သူေတြေတာင္ ရွိတယ္။ က်မတို႔ လုပ္စ ကေပါ့။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဝိုင္းဝန္းကူညီတိုက္ဖ်က္ေရး ဘာညာဆိုၿပီး ဆုိင္းဘုတ္ေတြတင္တာရွိတယ္။ ျပည္သူလူထုက ဒီဆိုင္းဘုတ္ေတြ ဖတ္ရတာေတာ့ ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုေဆးဝါး ကုသမႈ ခံယူရမယ္၊ ဘယ္သြားကုရမလဲ၊ ဘယ္ေဆးရံု ဘယ္ေဆးခန္း သြားကုရမလဲ ဆိုတာကအစ အခုအခ်ိန္ထိ မသိေသးတဲ့ သူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ဒါကို က်မတို႔က ၾကားထဲကေန ၿပီးေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္၊ လမ္းေၾကာင္း မွန္မွန္နဲ႔ ကုသႏုိင္ဖို႔ ကူညီရတယ္။

ေမး။     ။ ARV ေဆးကုိ မျဖဴျဖဴသင္းတို႔ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ ရွာေဖြေနရပါသလဲ။

ေျဖ။     ။ က်မတို႔က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ျဖစ္ေနေတာ့ ဘယ္သူကမွလည္း မကူညီဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ NGO ေတြက ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မပတ္သက္ရဘူးဆိုေတာ့ ဘယ္ NGO ကမွ က်မတို႔ကို မကူညီရဲဘူး။

က်မတို႔က ၾကားကေနၿပီး NGO ေတြမွာ ေဆးေပးတာေတြ႕ရင္ ႀကိဳးစားေပးတယ္။ အဲဒီ NGO ေတြက ရပ္သြားတယ္၊ ေဆးဆက္ မေပးေတာ့ဘူး ဆိုရင္ ဒီေဆး ေသာက္မွကို ျဖစ္မယ့္သူေတြ အတြက္ က်မတို႔က သူတို႔အသက္ဆက္ဖို႔ ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ ေဆးကို ရွာေဖြၿပီး တိုက္ထားရတယ္။ အဲဒီအခါမ်ိဳးမွာ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္း ခက္ခက္ခဲခဲ ရန္ပံုေငြရွာရတယ္။ ေဆးေသာက္ ဖို႔တင္ မကဘူး သူတို႔ရဲ႕ ေနေရး ထုိင္ေရး၊ စားေရးေသာက္ေရး အတြက္ပါေပါ့။

အဲဒီေဆးကလည္း တလစာကို က်ပ္ ၂ ေသာင္းေက်ာ္နဲ႔ သံုးေသာင္းကေန ၁ သိန္းနီးပါးတန္အထိ ရွိတယ္။ သူက တသက္လံုး ေသာက္ရမွာေလ။ လူတေယာက္က ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ၃ သံုးေသာင္းနီးပါးတန္ ေဆးနဲ႔ တည့္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာမရွိဘူး။ အဲဒီလုိမဟုတ္ဘဲ အဲဒီေဆးနဲ႔ မတည့္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးေျပာင္းရတယ္။ အဲဒီေဆးက ၇ ေသာင္းနဲ႔ ၁ သိန္းၾကားမွာရွိတယ္။ အဲဒီလို လူက ၁၀၀ မွာ ၅ ေယာက္ ေလာက္ေတာ့ ရွိတယ္။

လူနာထဲမွာ ကိုယ့္ဘာသာ ေငြကုန္ေၾကးက်ခံႏုိင္တဲ့သူက ၁၀၀ မွာ ၂ ေယာက္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ ဒီ HIV ေရာဂါဆိုတာက ပညာေပးမႈမရရွိတဲ့ သူေတြရယ္။ အသိပညာ ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ သူေတြသာျဖစ္တာကိုး။ အဲဒီလို လူမ်ိဳး ဆိုတာကလည္း စီးပြားေရးကအစ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ခၽြတ္ၿခံဳက်ခဲ့တဲ့သူေတြ ျဖစ္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ မွာက ဝယ္ေသာက္ႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့သူက ေတာ္ေတာ္ေလးကို ရွားပါတယ္။ ေဘးက တေယာက္ေယာက္က ေထာက္ပံ့မွ ေသာက္ႏုိင္တာေလ။ လူေတြက စားေသာက္ဖို႔ေတာင္ မနည္း ရုန္းကန္ ေနရတာ ဆိုေတာ့ ဒီေဆးဝယ္ေသာက္ဖို႔ ဆိုတာက ေတာ္ေတာ္ေလးကို မလြယ္ကူတဲ့ကိစၥပဲ။

ေမး။     ။ အခု မျဖဴျဖဴသင္း ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ လူနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို အေျခအေနရွိလဲ။ လူနာေတြ ထပ္ထပ္ တိုးလာလားဆိုတာ ေျပာျပပါဦး။

ေျဖ။     ။ တိုးလာတာေပါ့ ..။ လူနာေတြ ထားစရာေတာင္ ေနရာမရွိေအာင္ဘဲ။ က်မတို႔က တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္အသီးသီးမွာ ပညာ ေပးေနတာေတြ ဆက္လုပ္တယ္၊ ေနာက္ၿပီး မီဒီယာေတြ ကေန ေျပာတာေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြကို နားေထာင္မိတဲ့ သူေတြ၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕အခ်င္းခ်င္း ေျပာျဖစ္တာေတြကေန တဆင့္ သိၾကၿပီး အခုေနာက္ပိုင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေရာက္လာၾကတယ္။
က်မတို႔ အိမ္ ၃ လံုး ရွိတယ္။ လူကအေယာက္ ၁၀၀ ေလာက္ရွိတယ္။

တကယ္က အိမ္တလံုးမွာ ၅ ေယာက္၊ ၁၀ ေယာက္ အမ်ားဆံုးေနရမွာ။ ဒါေပမယ့္ ေနရာမရွိေတာ့ အေယာက္ ၄၀ ေလာက္ကို အိမ္တလံုးတည္းမွာ ျဖစ္သလိုေပါ့၊ တခ်ိဳ႕ဆို ၿခံထဲ ေနရာလြတ္ရင္ တဲေလးေတြ ထိုးေပါ့ … အဲဒီလိုပဲ ေနရတယ္။

ေမး။     ။ ၿမိဳ႕ေပၚမွာဆိုရင္ HIV ေရာဂါကို လိင္ဆက္ဆံရာကတဆင့္တို႔၊ မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းလို႔ဆိုတာမ်ိဳး တို႔နဲ႔ ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးၾကားရတယ္။ နယ္ဘက္ေတြမွာ ကုေလ့ရွိတဲ့ အပ္ပုန္းထိုးၿပီး ေဆးကုေပးသူေတြေၾကာင့္ ကူးစက္ တာမ်ိဳးေကာ ၾကားရလား။ ႀကံဳရလား။

ေျဖ။     ။ ႀကံဳရတာေပါ့။ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ .. အစပိုင္းတုန္းကဆိုရင္ လာတဲ့လူနာ ၁၀ ေယာက္မွာ ၇ ေယာက္၊ ၈ ေယာက္ေလာက္က အပ္ပုန္းေၾကာင့္ ကူးစက္ခံရတာ ေတြ႕ရတယ္။ မူးယစ္ေဆးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ရြာေတြမွာ အပ္ပုန္း ဆိုတာက ဆရာဝန္လည္းမဟုတ္ဘူး၊ ေဆးမႉးလည္းမဟုတ္ဘူး ဒီတုိင္း ကုေနၾကတာ။ တခ်ိဳ႕ရြာေတြမွာ ႀကံဳေနရတယ္။

က်မတို႔က လူနာေတြကို ပညာေပးရတာေပါ့။ ဒီအပ္က ဘယ္ေလာက္မွတန္ဖိုးမရွိဘူး၊ တခါသံုးအပ္ မသံုးဘဲ ေရာဂါ ကူးစက္ရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတာမ်ိဳး ေျပာရတယ္။

ရန္ကုန္ပတ္ဝန္းက်င္၊ ေတာင္တြင္းႀကီး၊ ေရနံေခ်ာင္း၊ ေခ်ာက္ ပတ္ဝန္းက်င္က ၿမိဳ႕ေပၚမဟုတ္တဲ့ ရြာေတြ၊ ေနာက္ေတာ့ ခရမ္း၊ သံုးခြ … ၿမိဳ႕နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလးေဝးတဲ့ ေဒသေတြ အကုန္လံုး ပါပဲ။ အေစာပိုင္းကေပါ့။ မိသားစုလုိက္ေတြေတာင္ ဒီအပ္ေၾကာင့္ ကူးတာေတာင္ ေတြ႕ရတယ္။

၂၀၀၂ ကေနစၿပီး တခါသံုးအပ္ေတြသံုးဖို႔ တျခား NGO ေတြေကာ၊ က်မတို႔ပါ ပညာေပးၾကတယ္။ ဆရာဝန္ေတြေကာ၊ က်န္းမာေရးမႉးေတြေကာ၊ တခ်ိဳ႕ အပ္ပုန္းသမားေတြပါ တခါသံုးအပ္ေတြ သံုးလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို သံုးလာတယ္ ဆိုတာေတာင္ နယ္ေတြကလူေတြ တက္လာလို႔ ေမးၾကည့္ရင္ တခ်ိဳ႕နယ္ေတြမွာ ဆရာဝန္ေတြကိုယ္တုိင္ အပ္ကို ျပန္ျပဳတ္ၿပီး သံုးေနတုန္းပဲ။ ဒါေပမယ့္ ခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အပ္ကကူးတာထက္ လိင္ဆက္ဆံရာက ကူးစက္ႏႈန္းက ပိုမ်ားလာတာ ေတြ႕ရတယ္။

ေမး။     ။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ လိင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလုပ္လုပ္ကိုင္ သူေတြက HIV ျဖစ္ႏႈန္း ပို အျဖစ္မ်ားတယ္လို႔ ဆိုခ်င္တာလား။

ေျဖ။     ။ လိင္အလုပ္သမေတြတင္ မကေတာ့ဘူး သာမန္လက္လုပ္လက္စားေတြ၊ သူ႔ရဲ႕ မိသားစု၊ သူ႔ရဲ႕ ကေလးေတြပါ ျဖစ္လာ ႏိုင္တယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာက ဒီ လိင္အလုပ္လုပ္စားသူေတြက ေနရာေဒသ အတည္တက် မဟုတ္ေတာ့ဘဲ သြားလာ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနၾကတာေလ။ ဥပမာ ဘုရားပြဲရွိတဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြေပါ့။ အဲဒီလိုမ်ိဳး အေျခအေနကေန ဒီရြာမွာရွိေနတဲ့ ကာလသားလူငယ္ေတြ၊ အသိပညာ မျပည့္ဝသူေတြကို ကူးစက္မယ္၊ အိမ္ေထာင္သည္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုေတြကို ကူးမယ္။ အဲဒါမ်ိဳးေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႕ရတယ္။

အခုဆိုရင္ တကယ့္ကိုရိုးသားတဲ့ ဧရာဝတီတုိင္းက လယ္ကြင္းထဲမွာ ေနေနတဲ့ သူေတြမွာပါျဖစ္ေနတယ္။ သူတို႔ေတြဆိုရင္ တကယ့္ကို ဘာအေပ်ာ္အပါးမွ မရွိဘူး။ တႏွစ္ပတ္လံုး လယ္ထဲဆင္းေနတဲ့ သူေတြမွာပါ ျဖစ္လာတာ။ သူတို႔ကေတာ့ အဓိက စီးပြားေရးေပါ့။ ျမန္မာျပည္မွာ စီးပြားေရး အရမ္းက်လာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဒီ လိင္အလုပ္သမ အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ လာရတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ေတြဆီ အထိ သြားစရာမလိုဘူး၊ သူတို႔က ကိုယ့္ဆီကို ေရာက္လာတာမ်ိဳးဆိုေတာ့ ဒီေရာဂါ ကူးစက္ဖို႔က ေတာ္ေတာ္ေလး လြယ္ကူတာ ေတြ႕ရတယ္။ အိမ္မွာေနရင္းကို ဒီေရာဂါ ကူးစက္ေနတာေပါ့။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့… ၁၀ ေယာက္ေလာက္လာရင္၊ ၉ ေယာက္ေလာက္က လိင္ကေန တဆင့္ ကူးတာ ျဖစ္ေနတယ္။ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေသြးသြင္းရာကေန ကူးတယ္။ အပ္ေၾကာင့္ ကူးစက္တာလည္း ခုထိေတာ့ ရွိေနတုန္းပဲ။

ေမး။     ။ ဒီႏွစ္ ကမၻာ့ AIDS ေန႔ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္က လူနာေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူထုကို ပညာေပးထားတာ ေတြ႕ရတယ္။ အခုလက္ရွိ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလို ေရာဂါျဖစ္သူေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံ တာမ်ိဳး ရွိေနတုန္းပဲလား။

ေျဖ။     ။ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။ က်မတို႔အေတြ႕အႀကံဳအရဆို မိသားစုေတြက လက္မခံခ်င္လို႔ က်မတို႔ဆီ ပို႔လိုက္တာ အမ်ားႀကီးပဲ။ တခ်ိဳ႕ဆို က်မတို႔ဆီမွာ လူနာေတြ စုေနၾကတယ္။ အဲဒီလို စုေနၿပီးရင္ မိသားစုဆီကို မျပန္ခ်င္ၾကေတာ့့ဘူး။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ မိသားစုေတြရဲ႕ အၾကည့္ေတြ၊ နားလည္မႈ မေပးႏုိင္ တာေတြကို ခံႏိုင္ရည္ မရွိၾကဘူး။ အခုအခ်ိန္ထိ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ မိသားစုက ခြဲျခားဆက္ဆံတာေတြ ရွိေန တုန္းပဲ။ အဲဒါေတြကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း ပညာမေပးႏုိင္ေသးဘူး။

က်မတို႔ အိမ္ေတြငွားေတာ့မယ္ ဆိုရင္ … ဒီေဝဒနာသည္ေတြ ထားဖို႔လို႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာလို႔ကို မရႏုိင္ ေသးဘူး။ အဲဒီလို ေျပာရင္ ငွားလို႔ကို မရတာ။ အဲဒီေလာက္ထိ ျဖစ္ေနေသးတာ။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသိက ေတာ္ေတာ္ေလး နည္းေနေသးတယ္လို႔ ေျပာရမွာပဲ။

ေမး။      ။ မျဖဴျဖဴသင္းအေနနဲ႔ အခုလို ကမၻာ့ AIDS တုိက္ဖ်က္ေရး ေန႔မွာ ထူးထူးျခားျခား ေျပာခ်င္တာမ်ားရွိပါသလား။

ေျဖ။     ။ ဒီေန႔လို ကမၻာ့ HIV AIDS တုိက္ဖ်က္ေရးေန႔မွာ ေျပာခ်င္တာက၊ က်မတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေဝဒနာသည္ေတြက အကုန္လံုး ဘက္စံုခံစားရတာပါ။ ဒီစစ္အာဏာရွင္ရဲ႕ လက္ေအာက္မွာလည္း ေနေနရတယ္။ စားဝတ္ေနေရးမွာလည္း ခ်ိဳ႕တဲ့ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက လ်စ္လွ်ဴရႈမထားဘဲ ဝိုင္းဝန္းၿပီး ကူညီေျဖရွင္းေပးပါ၊ က်မတို႔လို ျပည္တြင္းကလုပ္ေနတဲ့ သူေတြ အေနနဲ႔လည္း တတ္ႏိုင္ သေလာက္ ႀကိဳးစားၿပီး လုပ္ကိုင္သြားမယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။     ။
ဧရာဝတီမွတဆင့္

(က)။ ဧရာ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကို ေျပာျပပါလား ?
ႏိုင္ငံတကာမွာ ယူနီကုဒ္ လႈပ္ရွားမႈေတြ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ကတည္းက စတင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး၊ ပထမဆံုး Unicode Standard 1.0 ကို ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ (Unicode consortium) ကေန ၁၉၉၂ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ ကမၻာသံုး အကၡရာဇယား (Universal Character Set) ကို ဆက္လက္ ျပဳစုၾကရာမွာ ျမန္မာနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အကၡရာေတြကို စနစ္တက် ဇယားခ်ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ အဲဒီဇယားအတိုင္း ရာႏႈန္းျပည့္ အတိအက် လိုက္နာတဲ့ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြ ေပၚေပါက္ မလာတဲ့အတြက္ အကၡရာ စံလြဲတဲ့ ျပႆနာေတြကို ႀကံဳေတြ႔ ခဲ့ရပါတယ္။ ဥပမာ – ကြန္ျပဴတာနဲ႔ စာစီရာမွာ ျဖစ္ေစ၊ ေဖာင့္ (Font) ေျပာင္းရာမွာ ျဖစ္ေစ စာလံုးအရြယ္နဲ႔ အထားအသို လြဲမွားတာမ်ဳိးေတြ ႀကဳံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါတင္မက အင္တာနက္မွာ ျမန္မာလို ေရးၾကဖတ္ၾကတဲ့ အခါ ေဖာင့္စနစ္ေတြ မညီညြတ္တဲ့ အတြက္ စာလံုးေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္ မျမင္ရတာမ်ဳိး၊ database ထဲမွာ ျမန္မာလို သိမ္းဆည္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို စံနစ္တက် ျပန္လည္ ရွာေဖြရာမွာ အခက္အခဲ ေတြ႔တာမ်ဳိးေတြ ကိုလည္း ႀကံဳခဲ့ရၾကပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ကြန္ျပဴတာ သံုးစြဲသူေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာစာ ေရးထံုးမွာရွိတဲ့ ပင့္၊ ယစ္၊ ဆြဲ၊ ထိုး ဆိုတဲ့ အျဖည့္အကၡရာ အတို၊ အရွည္ေတြကို ရိုက္ႏွိပ္ရာမွာ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အပို ခလုပ္ေတြကို ခက္ခက္ခဲခဲ မွတ္သားရွာေဖြ ရိုက္ႏွိပ္ခဲ့ၾက ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အဲဒီလို အခက္အခဲ ေတြကို ေျပလည္သြားေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ အေနနဲ႔ ျမန္မာယူနီကုဒ္ ေဆြးေႏြးပြဲ တခုကို ေနာင္တခ်ိန္ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ ျဖစ္လာမယ့္ အဖြဲ႔က ကမကထ ျပဳၿပီး ထိုင္းနိုင္ငံ ဇင္းမယ္ တကၠသိုလ္မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပက ယူနီကုဒ္ ပညာရွင္ေတြ၊ ဂရပ္ဖစ္ ဒီဇိုင္းပညာရွင္ေတြ၊ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ဘေလာ႔ဂ္ဂါေတြ တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး၊ မတက္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ပညာရွင္ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ပညာရပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးပို႔ ေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ လည္းပဲ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ဟာ ျပည္တြင္းျပည္ပ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ရလာတဲ့ အႀကံဉာဏ္ေတြနဲ႔ အေတြ႔အႀကံဳေတြ အေပၚ အေျခခံၿပီး ဧရာယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က အားသြန္ခြန္စိုက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာေၾကာင့္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ရဲ့ ပထမဆံုး ေျခလွမ္းကို လွမ္းႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
(ခ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ က လက္ရွိ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ ေဖာင့္ေတြ အၾကားမွာ ဘယ္လို ထူးျခားမႈေတြ ရွိပါသလဲ ?
ေယဘုယ် သေဘာ ေျပာရရင္ေတာ့ ယူနီကုဒ္ေဖာင့္ တခုနဲ႔ တခုၾကားမွာ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ ထူးျခားမႈေတြ မရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ကို ေနာက္ဆံုးထြက္ Unicode Standard 5.2 နဲ႔ အေျခခံၿပီး ေရးထားတာရယ္၊ Windows PC ေတြက Microsoft Office တို႔ Adobe တို႔လို အေရးႀကီးတဲ့ application ေတြမွာ အမွားအယြင္း မရွိပဲ သံုးနိုင္တာေတြ၊ ပါဠိ ပါဌ္ဆင့္ေတြ အျပင္ အျခား တိုင္းရင္းသား စာေပေတြပါ ပါရွိလာတာ ကေတာ့ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ရဲ့ ထူးျခားမႈေတြလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြ ထြက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ Microsoft Windows ရဲ့ Internet browser ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Firefox, Opera, Google Chrome, Safari စတာေတြမွာ ေဖာင့္ကို ျမဳပ္ထားလို႔ ရတဲ့ font embedding နည္းစံနစ္ေတြ ပူးတြဲ ထြက္ရွိေနခဲ့တာ ဟာလည္း ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးမ်ားကို သံုးစြဲရာမွာ ပိုမိုအဆင္ေျပ လြယ္ကူ ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီထက္ ပိုၿပီး ထူးျခားတာ ကေတာ့ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ေငြေၾကး အျမတ္အစြန္း အတြက္ ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ခ်ီ ခဲ့တာ မဟုတ္ပဲ အမ်ားသံုးအတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး လြတ္လပ္ေသာ နည္းပညာရင္းျမစ္ Open Source အေနနဲ႔ ထုတ္လုပ္ ျဖန္႔ခ်ီခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာ ကေတာ့ မူပိုင္ခြင့္ကို ဧရာယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က ပိုင္ဆိုင္ေပမယ့္ ထူးျခားတာက ဧရာယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ရဲ့ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ဘယ္သူမဆို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထပ္ဆင့္ျပဳျပင္ ဖန္တီးခြင့္ ေပးထားျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
(ဂ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္က ပါဠိ ပါဌ္ဆင့္ေတြ အတြက္ လုပ္ေဆာင္ ထားတာေလးေတြကို ရွင္းျပေပးပါလား ?
ပါဠိ ပါဌ္ဆင့္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လည္းပဲ ပါဠိဘာသာကို ႏွံ႔စပ္ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ရဟန္းေတာ္ေတြ၊ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ညွိနိႈင္းၿပီးမွ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ေရးဆြဲခဲ့တာမို့ အသံုးအနည္းဆံုး ပါဠိ အကၡရာေတြ ကိုပါ အခက္အခဲ မရွိ သံုးစြဲႏိုင္မွာပါ။ ေနာက္ၿပီး ပါဠိ အကၡရာေတြကို ေနရာ ခ်စဥ္က (ဧရာျမန္မာ အကၡရာေတြကို ေနရာခ်စဥ္က အတိုင္း) ကမၻာသံုး အကၡရာ ဇယားနဲ႔အညီ အတိအက် ေနရာခ်ထား တာေၾကာင့္ စံလြဲတဲ့ ျပႆနာ မရွိနိုင္ပါဘူး။ အကယ္၍ သံုးစြဲသူေတြ အေနနဲ႔ လက္ေတြ႔ သံုးစြဲၾကည့္လို့ အခက္အခဲ တစံုတရာ ေတြ႔လာခဲ့မယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အေထာက္အကူျပဳ အဖြဲ႔ကေန ကူညီေျဖရွင္း ေပးသြား ႏိုင္မွာပါ။
(ဃ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ သံုးစြဲသူေတြ အတြက္ Font converter လုပ္ေဆာင္ထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နည္းနည္းေလာက္ ရွင္းျပပါလား ?
ေဇာ္ဂ်ီ၊ ျမန္မာ ၁၊ ယူနီကုဒ္ ၅.၁ စာလံုးမ်ား၊ ဝင္းဗားမိစ္၊ ဝင္းအင္းဝ၊ ဘီအိုင္တီ (BIT) ေဖာင့္ေတြကို အခက္အခဲ မရွိ အျပည့္အဝ ေျပာင္းလဲေပးႏိုင္တဲ့ Ayar Text Tools ေခၚ font converter တမ်ဳိးးကို ဧရာ ဝဘ္ဆိုဒ္မွာ တင္ေပးဖို႔ ရွိပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာ Myanmar Text Tool ဆိုတာကို တင္ထား ေပးပါတယ္။ Ayar Text Tools ေခၚ font converter ထဲမွာဆိုရင္ ေဒတာေဘ႔စ္ေတြ အျပင္၊ အကၡရာစဥ္ျခင္း၊ ဝဏၰျဖတ္ျခင္းမ်ား အတြက္ပါ သံုးစြဲတဲ့ ပရိုဂရမ္တခုကို ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အတြက္ အခမဲ့ ေဝငွ ေပးထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာကို ေရးသားထားတဲ့ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာလိပ္စာ (link) အတိအက် ကေတာ့ http://www.ayarunicodegroup.org/faq/myanmar-text-tools-convertor/#more-212 ျဖစ္ပါတယ္။
(င) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္မွာ တိုင္းရင္းသား စာေပေတြ အတြက္လဲ ပါဝင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား စာေပေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြကို ေျပာျပေပးပါလား ?
ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား စာလံုးေတြကိုလည္း Unicode Standard 5.2 ကို အေျခခံၿပီး ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က ဖန္တီး ေနပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာ ကရင္ စာေပအတြက္ (စေကာ ကရင္၊ အေရွ႕ ပိုးကရင္၊ အေနာက္ ပိုးကရင္စာ) ေတြ အတြက္ ဖန္တီး ေပးထားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ တိုင္းရင္းသား ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြဟာ စမ္းသပ္တဲ့ အဆင့္တခုကို ေရာက္ေနၿပီမို႔ မၾကာခင္မွာပဲ ဧရာဝဘ္ဆိုဒ္က တဆင့္ သံုးစြဲသူေတြ လက္ထဲကို ျဖန္႔ခ်ီေပးႏိုင္ ေတာ့မွာပါ။ တိုင္းရင္းသား စာေပ အတြက္ကိုလည္း အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ သုေတသနျပဳၿပီး သက္ဆိုင္ရာ စာေပနယ္က ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဘာသာေဗဒ ပညာရွင္ေတြ နဲ႔ တိုင္ပင္ေလ့လာ လုပ္ေဆာင္လွ်က္ ရွိေနပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား စာေပေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စာလံုးေျပာင္း ပရိုဂရမ္ font converter ေတြကိုလည္း လိုအပ္ခ်က္ေတြ အေပၚ အေျခခံၿပီး၊ ႀကိဳးပမ္း ေပးသြားဖို႔ ရွိပါတယ္။
(စ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ ကို ဘယ္သူေတြကို အတြက္ ေမွ်ာ္မွန္း ထားခဲ့ပါသလဲ။ လက္ရွိမွာေရာ ဘယ္သူေတြ စတင္ သံုးစြဲေနၿပီလို႔ ေျပာလို႔ ရပါသလဲ ? ၊ ဘယ္သူေတြ အတြက္ အသံုးက်မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါလဲ ?
ဧရာ ဝဘ္ဆိုဒ္က တဆင့္ ေဖာင့္ေတြ၊ Keyboard ေတြနဲ႔ လက္ကြက္ေတြကို download လုပ္ၾကတဲ့ လူအေရအတြက္ စာရင္းကို http://code.google.com/p/ayarunicode/downloads/list?q=label:im နဲ႔ http://code.google.com/p/ayarunicode/downloads/list?q=label:ttf မွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒါဟာ download လုပ္ၾကတဲ့ အေရအတြက္ စာရင္းသာ ျဖစ္ၿပီး ဘယ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးေတြက ဘယ္လို ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သံုးစြဲမယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ မွတ္တမ္း တင္ထားႏိုင္တာ မရွိလို႔ အတိအက် ေျပာႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြဟာ ပံုမွန္ ကြန္ျပဴတာ စာရိုက္ရာမွာ ျဖစ္ေစ၊ ပံုႏွိပ္လုပ္ငန္း အတြက္ သံုးစြဲရာမွာ ျဖစ္ေစ၊ အင္တာနက္ေပၚမွာ ျဖစ္ေစ၊ အမွားအယြင္း မရွိပဲ အလြယ္တကူ သံုးစြဲႏိုင္တာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ရံုးလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူေတြ၊ ကြန္ျပဴတာ စာစီစာရိုက္ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူေတြနဲ႔ ဂရပ္ဖစ္ ဒီဇိုင္း ပညာရွင္ေတြ အျပင္ အင္တာနက္ သံုးစြဲၾကသူ ေတြပါ တစထက္ တစ တိုးျမွင့္ သံုးစြဲလာၾကလိမ့္မယ္လို႔ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ဒါကလည္း ျမန္မာစာနဲ႔ တိုင္းရင္းသား စာလံုးေတြကို ေရးသား သံုးစြဲၾကသူေတြ အားလံုးနဲ႔ အက်ဳံးဝင္တာမို႔ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို သူတို႔ အားလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္ ဖန္တီးထားတာလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
(ဆ) ။ Microsoft မဟုတ္ဘဲ Mac ေခၚ မက္ကင္ေတာ႔ရွ္ တို႔ လင္းနတ္တို႔ မွာေရာသံုးလို႔ ရပါသလား ?
Mac မွာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို အသံုးျပဳတဲ့ အခါ Adobe အုပ္စုဝင္ application ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ Photoshop, InDesign နဲ့ Illustrator တို႔ကလြဲလို႔ တျခား application ေတြမွာ ligature ျပႆနာေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Mac မွာသံုးတဲ့ Internet browser ေတြမွာလည္း ligature ျပႆနာေတြ ရွိေန ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း Mac Internet browser ေတြမွာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို သံုးမယ္ဆိုရင္ Safari သံုးတာက Firefox သံုးတာထက္ ပိုၿပီး အဆင္ေျပပါတယ္။ Mac application ေတြနဲ႔ browser ေတြ အားလံုးမွာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ ္စာလံုးေတြကို အခုထက္ ပိုၿပီး အဆင္ေျပေျပ သံုးႏိုင္ေအာင္ ဧရာယူနီ ကုဒ္ အဖြဲ႔က ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္။
(ဇ) ။ Unicode Standard 5.2 က ဘာလို႔မ်ား Unicode Standard 5.1 နဲ႔ မတူဘဲ ေ– နဲ႔ ျ– က ေရွ႕ေရာက္သြားတာလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပ ေပးပါလား ?
သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ကို ကမၻာသံုး အကၡရာဇယား (Universal Character Set) အတြင္း ေနရာခ်တဲ့ ကိစၥမွာ Unicode 5.2 နဲ႔ Unicode 5.1 က ကြာျခားမႈ မရွိပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ ကိစၥဟာ Unicode Standard version ကြာျခားမႈနဲ႔ မသက္ဆိုင္ပဲ encoding system ကိစၥနဲ႔သာ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ (Unicode Consortium) က ေလာေလာဆယ္ အတည္ျပဳထားတဲ့ ျမန္မာစာ ေရးထံုး ဖြဲ႔စည္းမႈ စံနစ္ (Myanmar Character Encoding System) ထဲက သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ တြဲဖက္ ေရးထံုးကို application အမ်ားစုက အသိအမွတ္ မျပဳၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ ေနရာလြဲတဲ့ ျပႆနာဟာ ျမန္မာယူနီကုဒ္ စာလံုး စံနစ္တိုင္းမွာ ႀကံဳေတြ႔ ေနရတဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ encoding ျပႆနာကို application ေတြက ေျဖရွင္း မေပးသေရြ႕ သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ ျပႆနာ ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုး ဖန္တီးသူေတြက ေျဖရွင္းေပးလို႔ မရတဲ့ အျပင္၊ ဒီျပႆနာ ေျပလည္သြားတဲ့ အထိ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ပိုမို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ထပ္မေရးပဲ ထိုင္ေစာင့္ေနဖို႔ ဆိုတာလည္း မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာကို ခြ်င္းခ်က္တခု အျဖစ္ လက္ခံၿပီး ဧရာယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ဖန္တီးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒီလို encoding ျပႆနာမ်ဳိးကို အေရွ႕တိုင္းက စာေရးထံုး စံနစ္ အမ်ားစု – ဥပမာ အိႏၵိယျပည္သံုး ေဒဝနာဂရီ (Devanagari) နဲ႔ တရုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား စာေရးနည္း စံနစ္ေတြမွာ ႀကံဳေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ Unicode Consortium က ေလာေလာဆယ္ အတည္ျပဳထားတဲ့ ျမန္မာစာ ေရးထံုး စံနစ္ထဲက သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ တြဲဖက္ ေရးထံုးကို ျပင္ဆင္ေပဖို႔့ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ေတြက တညီတညြတ္တည္း ေတာင္းဆိုႏိုင္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဒီျပႆနာကို ေရွာင္လႊဲေကာင္း ေရွာင္လႊဲႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ ျမန္မာ လက္ႏွိပ္စက္ စံနစ္ကို အေျခခံတဲ့ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ ေရးထံုးဟာ သေဝထိုးနဲ႔ ယရစ္ တြဲဖက္ေရးထံုး ကလြဲလို႔ ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ (Unicode Consortium) က အတည္ျပဳ ထားတဲ့ ျမန္မာစာ ေရးထံုးမူနဲ႔ တထပ္တည္း က်တဲ့အတြက္ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။
(စ်) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုး ရဲ႕ Normalization အေၾကာင္း၊ rendering အေၾကာင္းလည္း ရွင္းျပေပးပါဦး ?
Normalization ဆိုတာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံ၊ ေရးထံုးအတိုင္း ျဖစ္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။ Normalization ဆိုတာထက္ Text Normalization ဆိုရင္ ပိုၿပီး သင့္ေတာ္ပါတယ္။ စာေရးသားသူ ေတြက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရးသားထားတဲ့ ပံုစံကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံအတိုင္း ျပန္လည္း ေျပာင္းယူတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာ အေနနဲ႔ ကိုကိုေရ ကို ရိုက္မယ္ဆိုပါေတာ့ … (တခ်ဳိ႕က ကႀကီးၿပီး၊ လံုးႀကီးတင္ တေခ်ာင္ငင္ က–ိ-ု က–ိ-ုေရ လို႔ ရိုက္ၾကမယ္။ တခ်ဳိ႕က ကႀကီးၿပီး၊ တေခ်ာင္ငင္၊ လံုးႀကီးတင္ က–ု-ိ က–ု-ိ ေရ လို႔ ရိုက္ၾကမယ္။) အဲဒါေတြကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံတခု အေနနဲ႔ ျပန္လည္ ျပဳစုတာကို ေျပာတာပါ။ ဆိုလိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က အသံတူ၊ အေၾကာင္းတူ အကၡရာေတြကို လိုအပ္တာထက္ ပိုေနရင္ ျဖဳတ္ပစ္တာမ်ဳိးကို ေျပာတာပါ။ ဥပမာ တေခ်ာင္းငင္ အတိုနဲ႔ အရွည္ကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဓိပၸါယ္ေရာ အသံုးအနႈန္းပါ တူတာေျကာင့္ Unicode ဇယားမွာ တလံုးတည္းသာ ေနရာ ေပးထားတာမ်ဳိးကို ဆိုလိုပါတယ္။ အလားတူပဲ ဝိုက္ခ်နဲ႔ ေမာက္ခ် ေတြကိုလည္း တလံုးတည္း ထားႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုင္းရင္းသား ဘာသာ စကားတခုျဖစ္တဲ့ ပိုးကရင္ရဲ့ ေရးထံုးမွာ ေမာက္ခ်ကို မျဖစ္မေန သံုးရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိးေၾကာင့္ ဝိုက္ခ်ေရာ၊ ေမာက္ခ်ကိုပါ Unicode ဇယားမွာ ထည့္ထားရတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြဟာ ယရစ္ ( ျ  ) တခုကလြဲရင္ ျမန္မာစာေရးထံုး အတိုင္းပဲ အေျခခံ ထားပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ Normalization ဆိုတာကို ကိုတျခား ပရိုဂရမ္ တခုအတြင္းမွာ သြားေရာက္ လုပ္ေဆာင္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Normalization ကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ လုပ္ေပးနိုင္တဲ့ software ကိုလည္း ဧရာ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာ မည္သူမဆို အခမဲ့ ရယူနိုင္ေအာင္လည္း စီစဥ္ေနပါတယ္။ Rendering ရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ျမန္မာလို ဆီေလ်ာ္မယ့္ စကားလံုးက ပံုေဖာ္ျခင္းပါ။ ပရိုဂရမ္ အမ်ားစုမွာ တိုက္ရိုက္ပံု ေဖာ္ၿပီးသား မရွိတဲ့ ကိစၥလိုမ်ဳိး၊ ဥပမာ 3D လိုဟာမ်ဳိးမွာ indirect setup လုပ္ၿပီး အေခ်ာသတ္ ၾကည့္လိုတဲ့အခါ rendering လုပ္တဲ့ သေဘာပါ။ Rendering မွာ ျမန္မာစာ ေရးထံုးအရ အသံတူ၊ အေၾကာင္းတူ ျဖစ္ေပမယ့္ အျမင္အားျဖင့္ မတူတဲ့ ေနရာေတြမွာ စာလံုးေတြရဲ့ ပံုသဏၭာန္ေတြကို အလ်ဥ္းသင့္သလို ေျပာင္းေပးတာမ်ဳိးကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အထက္ပါ တေခ်ာင္းငင္ အတိုအရွည္ ဥပမာကိုပဲ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တခ်ဳိ႕ေနရာမွာ တေခ်ာင္းငင္ကို အတိုအေနနဲ႔ အသံုးျပဳၿပီး၊ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ အရွည္ကို အသံုးျပဳရတာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြဟာ ကမၻာသံုး အကၡရာဇယား (Universal Character Set) အတြင္း ေနရာခ်တဲ့ အတိုင္း လိုက္နာထားၿပီး open type rander ကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ဖန္တီးထားခဲ့တာလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
ဥပမာ။
သဏဌာန္ လို႔ ရိုက္ရင္ သဏၭာန္
စဏဍာ လို႔ ရိုက္ရင္ စ႑ာလ
မဟာသမုဒၵပိေဌ လို႔ ရိုက္ရင္ မဟာသမုဒၵပိေ႒
စတဲ့ စကားလံုးေပါင္း မ်ားစြာကို ေသခ်ာေလ့လာ စီစစ္ၿပီး၊ သံုးစြဲသူေတြ အတြက္ မ်ားစြာ လြယ္ကူေစမယ့္ Auto Rendering မ်ားကို ထည့္သြင္းျပဳစု ဖန္တီး လုပ္ေဆာင္ ထားပါတယ္။
(ည) ။ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိပါသလား ?
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးစံနစ္မွာ အားနည္းခ်က္ ေတြေရာ၊ အားသာခ်က္ေတြပါ ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြ အားလံုးရဲ့ အားနည္းခ်က္က Apple ျဖစ္တဲ့ Mac မွာ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ မလုပ္ေသးျခင္း ပါပဲ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုး စံနစ္မွာလည္း ဒီျပႆနာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေပမယ့္ Mac Adobe application တခ်ဳိ႕မွာ အခက္အခဲမရွိ အသံုးျပဳနိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးထားပါတယ္။ အားသာခ်က္ ကေတာ့ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးကို ေနာက္ဆံုးထြက္ Unicode 5.2 ကို အေျခခံၿပီး ဖန္တီး ထားႏိုင္ခဲ့တာ ပါပဲ။ ေနာက္တခုက ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ သံုးစြဲသူေတြဟာ မိမိ စိတ္တိုင္းက် ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးဒီဇိုင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေရြးခ်ယ္ သံုးစြဲႏိုင္တာေၾကာင့္ သံုးစြဲသူေတြ အေနနဲ႔ ပိုၿပီး စိတ္တိုင္းက် ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ လက္ရွိ ထြက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြ မွာ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား စာေပေတြအတြက္ ထည့္သြင္း ေပးထားတာေတြ မရွိေသးပါဘူး။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးမွာ အဲ့တာေတြကို ျဖည့္ဆည္း ေပးထားပါတယ္။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ လေလာက္မွာ ဆိုရင္ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးစနစ္ တခုတည္းနဲ႔ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား စာေပေတြကို ဖတ္ရႈ ေရးသားလာႏိုင္မွာမို႔ ဒါကိုလည္း ဧရာရဲ့ အားသာခ်က္တခု အျဖစ္ ရႈျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
(ဋ) ။ ဆုိလုိတာက ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးတလုံး ရွိယုံနဲ႔ ျမန္မာ တုိင္းရင္းသား စာေပေတြကုိပါ ေရးသားႏုိင္ ဖတ္ရႈႏုိင္မယ္လုိ႔ ေျပာတာလား ?
ဟုတ္ပါတယ္။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးတလုံး ရွိယုံနဲ႔ ျမန္မာ တုိင္းရင္းသား စာေပေတြကုိပါ ေရးသားႏုိင္ ဖတ္ရႈ ႏုိင္ပါတယ္။ အဲ့တာမွ ယူနီကုဒ္ စာလုံးဆုိတဲ့ ျပည့္ဝတဲ့ ဖန္တီးမႈတခု ျဖစ္လာမွာပါ။ ယူနီကုဒ္ စာလုံးမ်ား ဆုိတာ မည္သည့္ ယူနီကုဒ္ စာလုံးတလုံး ရွိယုံမွ်ျဖင့္ မည္သည့္ ဘာသာစကားကုိ မဆုိ လြယ္လင့္တကူ ဖတ္ရႈေရးသား ႏုိင္ေအာင္ဆုိၿပီး စံ သတ္မွတ္ခ်က္ အျဖစ္နဲ႔ ယူနီကုဒ္ စံ ဆုိၿပီး ေရးသားခဲ့တာပါ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံးေတြမွာ အဲ့တာေတြ အတြက္ ယူနီကုဒ္ ကြန္ဆုိတီယမ္က သတ္မွတ္ထားတဲ့ ယူနီကုဒ္ ၅.၂ ဆုိတဲ့ ဗားရွင္းမွာပါတဲ့ ျမန္မာစာ၊ တုိင္းရင္းသား စာေတြအတုိင္း ျပင္ဆင္ ေပးထားပါတယ္။ လက္တေလာ အေနနဲ႔ တုိင္းရင္သား စာေပေတြ အားလုံး အတြက္ မေရးသား ႏုိင္ေသးမယ့္ ၅၀% ဖတ္ရႈႏုိင္ပါတယ္။ ယူနီကုဒ္ စာလုံးဆုိတာ လူမ်ဳိးတမ်ဳိး၊ စာေပ တခုအတြက္ ဖန္တီးေပး ႏုိင္ယုံမွ်နဲ့ ျပည္စုံတယ္လုိ႔ မဆုိလို ပါဖူး။ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ ဆုိတာနဲ႔ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္အတြက္ ေပးထားတဲ့ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဗားရွင္းအလုိက္ အခ်က္အလက္ေတြ အားလုံး ပါဝင္မွသာ ျပည္စုံတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ လက္ရွိမည့္သည့္ ျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံးကမွ် ျမန္မာ တုိင္းရင္းသား စာေပေတြအတြက္ ထည့္သြင္း ေပးထားတာ၊ ေရးသား ဖတ္ရႈနုိင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ ေပးေနတဲ့ သူေတြ မရွိသေလာက္ ပါဘဲ။ အဲဒီလုိ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အားလုံးအတြက္ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ဟာ သက္ဆုိင္ရာ ပညာရွင္ေတြ အားလုံးနဲ႔ ေသျခာ တုိင္ပင္ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။
(ဌ) ။ ေရွ႕ဆက္ အစီအစဥ္ေတြ စာဖတ္သူေတြကို ေျပာျပေပးပါဦးလား ?
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ Apple ျဖစ္တဲ့ Mac မွာပါ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ရာႏႈန္းျပည့္ သံုးလာႏိုင္ဖို႔ရယ္၊ တိုင္းရင္းသား ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို မၾကာခင္ ဖန္တီး ထုတ္ေဝႏိုင္ဖို႔ရယ္၊ ေနာက္ၿပီး သံုးစြဲသူေတြ တိုးပြားလာတာနဲ႔ အမွ် သူတို႔ အတြက္ ပံပိုး ကူညီမႈေတြ၊ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို အခုထက္ပိုၿပီး ျဖည့္ဆည္း ေပးႏိုင္ဖို႔ရယ္၊ ဒါေတြ အားလံုးဟာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ရဲ့ ေရွ႕ဆက္ အစီအစဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
(ဍ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံးမ်ားဟာ တျခား ယူနီကုဒ္ စာလုံးမ်ားလုိ ဝင္းဒုိးရဲ့ စံနစ္တခုခု hack ထားပါသလား။ အဲ့ဒီ အေၾကာင္းေလးေတြ ေျပာပါေပးပါ ?
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံးမ်ားဟာ မည္သည့္ ဝင္းဒုိးစံနစ္ကုိ (Windows family of operating systems) မွ ျပင္ဆင္ျခင္း (Hack) ျပဳလုပ္ထားတာ မရွိပါဘူး။ အဲ့လုိ ျပင္ဆင္ျခင္း (Hack) ျပဳလုပ္ျခင္းဟာ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ယူဆ မိပါတယ္။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ အင္စေတာ္လာ ဖန္တီးေပးရမွာလည္း ေဖာင့္နဲ႔ လက္ကြက္ ၂မ်ဳိးထဲကုိသာ အလြယ္တကူ သုံးစြဲႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ေပးထားသာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ သုံးစြဲသူ ပုိင္ရွင္မ်ား (USER) ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ မရွိဘဲ၊ မည္သည့္ အခ်က္အလက္ မ်ားကုိမွ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ထည့္သြင္းျခင္း မရွိပါဘူး။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အင္စေတာ္ (Ayar Installer) ေတြရဲ႕ ဖုိင္ဆုိဒ္ကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ သိသာပါတယ္။ ၁ အမ္ဘီ(1MB)ေတာင္ မျပည့္ပါဘူး။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ တျခား ဖန္တီးထားခဲ့တဲ႔ သူေတြလုိ ပုိင္ရွင္ရဲ႕ နည္းပညာဆုိင္ရာ အားနည္ခ်က္ေတြကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး၊ မည္သည့္အခါမွ လုပ္ေဆာင္မွာ မဟုတ္သလုိ၊ သုံးစြဲမည့္သူေတြ အတြက္ လုိအပ္မယ့္ အခ်က္အလက္ ေတြကုိ နည္းပညာ ေထာက္ကူျပဳ စာမ်က္ႏွာကသာ သုံးစြဲမည့္သူေတြ အတြက္ အမွန္တကယ္ လုိအပ္မယ့္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေရးသားတင္ျပ ေပးသြားမွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ သုံးစြဲေနသူ ပုိင္ရွင္မ်ားရဲ႕ နည္းပညာဆုိင္ရာ အားနည္ခ်က္ ေတြကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး၊ မိမိ ဖန္တီးထားတာမွ ေကာင္းတယ္ အဆင္ေျပတယ္လုိ႔ ထင္တတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အထက္မွာ ေျပာခဲ့သလုိ လုိအပ္ခ်က္ေတြ အရ စုစည္း ဖန္တီး ေပးထားခဲ့မုိ႔လုိ႔ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးစံနစ္ေၾကာင့္ မည္သည့္ ကြန္ျပဴတာ စံနစ္ကုိမွ ထိခုိက္ ဖ်က္ဆီးစရာ မရွိပါဘူး။ အဲ့ေလာက္နဲ႔ဘဲ လုံေလာက္ၿပီ ထင္ပါရဲ႕။
(ဎ) ။ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ စာဖတ္သူေတြကို တျခား ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါေသးလဲ? ေျပာစရာ ေတြမ်ား ရွိပါေသးလား ? ေျပာစရာမ်ားရွိရင္ ေျပာပါလား ?
ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြဟာ မတူညီတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိၾကတဲ့ လူေတြ အားလံုးအတြက္ ၿခံဳငံု လုပ္ေဆာင္ရတာ ျဖစ္လို႔ လူတိုင္း အတြက္ ေဒါင့္ေပါင္းစံုမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ သေလာက္နီးပါး ခက္ခဲပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါကိုပဲ ေကာင္းေသာ စိန္ေခၚမႈတခု အျဖစ္ ဧရာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က ခံယူၿပီး၊ ေအာင္ျမင္မႈ မရ-ရေအာင္ မျဖစ္မေန ေက်ာ္လႊြားၾကဖို႔ သံႏၷိ႒ာန္ ခ်ထားၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အဲဒီလို ေအာင္ျမင္မႈမ်ဳိးကို ရနိုင္ဖို႔ ဆိုတာက ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို သံုးစြဲၾကသူေတြ ထံကေရာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္အဖြဲ႔ ျပင္ပက ယူနီကုဒ္ ပညာရွင္ေတြ ထံကပါ အႀကံေပး ကူညီမႈေတြ လိုအပ္ပါတယ္။
ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလိုပဲ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလံုးေတြကို ဖန္တီး တီထြင္တာဟာ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္ တစံုတရာ အတြက္ မဟုတ္ပဲ တိုင္းရင္းသား စာေပမ်ား အပါအဝင္ ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ စာေပေလာက၊ ျမန္မာ ကြန္ျပဴတာ နည္းပညာ ေလာကနဲ႔ (ဘေလာ႔ဂ္ဂါမ်ား အပါအဝင္) ျမန္မာ အင္တာနက္ ေလာကတို႔ကို ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာနဲ႔ ဖန္တီး တီထြင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသေဘာထားမ်ဳိး ရွိသူ မည္သူမဆိုရဲ႕ အားေပးကူညီမႈကို ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔က တန္ဘိုးထားၿပီး ႀကိဳဆိုပါတယ္။
ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔ဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံးမ်ား ျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စတင္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ ခဲ့တဲ့ ရလဒ္ေတြကုိ အေကာင္အထည္ ေဖၚခဲ့တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လာမည့္ ၂၀၁၀ ေဖေဖၚဝါရီမွာ ထပ္မံေတြ႔ဆုံ စည္းေဝးၾကၿပီး၊ အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြကုိ ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး၊ ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ စာလုံး သုံးစြဲသူေတြ အတြက္ အေကာင္းဆုံးေသာ ရလဒ္မ်ား ေပးသြားႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္လုိ႔ ေျပာလိုက္ပါရေစ။
အခုလို ေျဖၾကားခြင့္ ရတဲ့အတြက္ လူထုအသံ ဝုိင္းေတာ္သားေတြကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ဧရာျမန္မာ ယူနီကုဒ္ အဖြဲ႔
လူထုအသံမွတဆင့္